Αρχική arrow Η Μήθυμνα arrow Ιστορία, Πολιτισμός
 
  • Greek
  • English
Ιστορία, Πολιτισμός

ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ
Πρώτοι επικοιστές της Λέσβου πιστεύεται ότι ήταν οι Πελασγοί με βασιλιά το Μάκαρα. Ο Όμηρος αναφέρεται στη Λέσβο με την ονομασία Μάκαρος Έδος, δηλαδή βασίλειο του Μάκαρα. Παιδιά του ήταν η Μυτιλήνη, η Μήθυμνα, η Αρίσβη, η Άντισσα,  και ο Έρεσος. Σύμφωνα με μια παράδοση ο Θεσσαλός ήρωας Λέσβος, γιος του βασιλιά Λαπίθη και εγγονός του Αιόλου, παντρεύτηκε τη Μήθυμνα κι έδωσε τ’όνομα της στην πόλη ενώ ένας άλλος μύθος λέει ότι  ήταν γυναίκα του Λεπέτυμνου άλλου, μυθικού επίσης, ήρωα που έδωσε τ’όνομα του στο ομώνυμο βουνό της περιοχής
 
ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ (2800-1100π.Χ) ΚΑΙ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ (1100-750 π.Χ)
Αρχαιολογικές έρευνες αποκάλυψαν ότι η Μήθυμνα πιθανόν να είχε κατοικηθεί από το τέλος τουλάχιστον της νεολιθικής περιόδου. Η ίδρυση της Μήθυμνας σύμφωνα με τις υπάρχουσες πηγές τοποθετείται ανάμεσα στο 1140 με 1053 π.Χ. Από τον 8ο π.Χ αιώνα  ήδη θεωρούνται μαζί με τη Μυτιλήνη οι ισχυρότερες πόλεις της Λέσβου. Ο Θουκιδίδης ονομάζει την επικράτεια της Μήθυμνας «Μηθυμναίων χώραν» γιατί σ’αυτήν υπαγόταν αρχικά η ορεινή περιοχή του Λεπετύμνου και μερικές λοφώδεις εκτάσεις κοντά στην Πέτρα και την περιοχή του Μανταμάδου.

Νεκροταφείο Αρχαϊκής Περιόδου στην είσοδο του Μολύβου

ΑΡΧΑΪΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ  (750 π.Χ-480 π.Χ)
Από τους Αρχαϊκούς χρόνους η Μήθυμνα γίνεται μετά τη Μυτιλήνη η δεύτερη πόλη του νησιού σε στρατιωτική, ναυτιλιακή και πολιτιστική ισχύ ενώ ανθούν οι βιοτεχνίες και το εμπόριο. Οι Μηθυμναίοι εισάγουν μέταλλα για τη βιοτεχνία τους, σιτηρά και είδη πολυτελείας και εξάγουν αγγεία, βιοτεχνικά είδη και τα περίφημα κρασιά τους.  Αναπτύσσουν σχέσεις με τη Θράκη, τον Ελλήσποντο και την Τρωική περιφέρεια. Από τον 8ο π.Χ αιώνα ιδρύουν αποικίες στα απέναντι Μικρασιατικά παράλια. Μία από αυτές ήταν η Άσσος που αναφέρεται από τον ιστοριογράφο Μυρσίλο ως «Μηθυμναίων Κτίσμα».
Από το 480 π.Χ η Μήθυμνα έχει τα δικά της νομίσματα. Με την άνθιση της Μήθυμνας κατά τον 7ο και 6ο  π.Χ αιώνα εντείνεται ο ανταγωνισμός με την πόλη της Μυτιλήνης.

ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ (480-323 π.Χ)
Μετά την ήττα των Περσών στη ναυμαχία της Μυκάλης, η Μήθυμνα απελευθερώνεται και συμμετέχει στην Α΄Αθηναϊκή συμμαχία. Κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο η πόλη συμμαχεί με την Αθήνα. Το 428 π.Χ όλες οι Λεσβιακές πόλεις αποστατούν από την Αθηναϊκή Συμμαχία εκτός της Μήθυμνας. Το 406 π.Χ την κυριεύει ο Σπαρτιάτης Καλλικρατίδας και επιβάλλει ολιγαρχικό πολίτευμα. Το 386 π.Χ υπογράφει την Ανταλκίδεια Ειρήνη και κηρρύσεται αυτόνομη. Το 377 π.Χ προσχωρεί στη Β΄Αθηναϊκή Συμμαχία. Το 338 π.Χ βοήθά το Φίλιππο της Μακεδονίας στην Πανελλήνια Αντιπερσική Συμμαχία της Κορίνθου, κι όταν το 333 π.Χ την καταλαμβάνουν οι Πέρσες, την απελευθερώνουν οι Μακεδόνες του Μεγάλου Αλεξάνδρου και την θέτουν υπό την προστασία τους.

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ( 323-167πΧ) ΚΑΙ ΡΩΜΑΙΚΗ ΕΠΟΧΗ (167π.Χ.- 312 μ.Χ)
Μετά το θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου το νησί περνάει στα χέρια των Πτολεμαίων μέχρι το 167 π.Χ που κατακτάται από τους Ρωμαίους, οι οποίοι καταστρέφουν την Άντισσα και προσαρτούν την περιφέρειά της στη Μήθυμνα. Η επικράτεια της Μήθυμνας αυξάνεται στα 631 περίπου τ.χιλ.
Το 120 π.Χ συνθηκολογεί με την Ρώμη. Κατά την περίοδο της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας η Μήθυμνα γίνεται αυτόνομη και ακμάζει οικονομικά.

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΕΠΟΧΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΓΑΤΕΛΟΥΖΩΝ (312-1462 μ.Χ)
Στη Βυζαντινή περίοδο η Μήθυμνα δέχεται πολλές επιθέσεις από Σαρακινούς πειρατές, Σλάβους, Ρώσους και Τούρκους. Ο πληθυσμός μειώνεται σημαντικά.
Από το 1355 εώς 1462 εγκαθυδρίεται η αυθεντία των Γατελούζων στη Λέσβο και η Μήθυμνα γίνεται σημαντικό εμπορικό λιμάνι για την προώθηση των προϊόντων τους στις ανατολικές επαρχίες του Βυζαντίου.

ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ (1462-1912)
Με την οθωμανική κατάκτηση, ύστερα από την εξουδετέρωση της τοπικής αντίστασης, στο Μόλυβο εγκαθύστανται πάρα πολλοί Τούρκοι και γίνεται διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο της Βόρειας Λέσβου. Οι κτηματικές περιουσίες κατάσχονται, επιβάλλονται σκληροί φόροι και το εμπόριο του λαδιού αποτελεί μονοπώλειο του Πασά της Μυτιλήνης. Από τον 18ο αιώνα η εμπορική κίνηση του τόπου περνάει σταδιακά στα χέρια των Ελλήνων. Η επιρροή των Μολυβιατών επεκτείνεται και στις ακτές της Μικράς Ασίας όπου εκμεταλεύονται μεγάλες καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Το 1808 ιδρύθηκε το πρώτο σχολείο του Μολύβου ενώ το 1857 ο Κ. Μιχαηλίδης, πατέρας του Αργύρη Εφταλιώτη, ιδρύει το πρώτο ιδιωτικό σχολείο. Στις αρχές του 20ου αιώνα ο Μόλυβος είναι σημαντικό εμπορικό και μεταποιητικό κέντρο το οποίο εξυπηρετεί όχι μόνο το Βόρειο τμήμα της Λέσβου αλλά και τα Μικρασιατικά παράλια. Η οριστική απελευθέρωση του νησιού γίνεται το 1912. Η Μικρασιατική καταστροφή το 1922 επιφέρει σοβαρό πλήγμα στην τοπικήν οικονομία. Κλείνουν τα σύνορα με την Τουρκία, υπάρχει μεγάλο μεταναστευτικό κύμα προσφύγων και ανταλλαγή πληθυσμών. Ελληνικά δικαιώματα στο νησί αναγνωρίζονται με τη συνθήκη των Σεβρών και της Λωζάνης το 1923.